موتور کوارتز ساعت مچی، هر آنچه که باید بدانید!

ساعت مچی نه تنها یه اکسسوری لوکس بلکه امروزه به دلیل فراگیرشدن برای زمان سنجی و کاربردهای مختلف که به ویژگی های ساعت بستگی دارد توسط افراد مختلف از ورزشکار گرفته تا کارمندان مورد استفاده قرار می گیرد. در این بین طراحی و جلوه ظاهری آن اهمیت زیادی دارد اما چیزی که بیشتراز آن مهم است قطعاتی است که در ساخت آن استفاده می شود کند. موتور ساعت مچی به عنوان قلب تپنده آن اصلی ترین قطعه آن محسوب می شود که از انواع مختلفی برخوردار است در این مقاله به بررسی موتور کوارتز ساعت مچی و تفاوت آن با دیگر موتورها می پردازیم و هر آنچه که برای یک خرید مناسب باید بدانید را در اختیارتان قرار می دهید.

ورود موتور کوارتز و پایان سلطه ساعت های مکانیکی

تا چندین سال پیش ساعت های جیبی و مچی بزرگ که با موتورهای مکانیکی کار می کردند حکم پادشاهان داشتند به خصوص دسته ساعت مچی اتوماتیک مردانه. زیبایی و پیچیدگی آن ها از جذابیت هایی بود که جلب توجه می کرد اما نیاز به کوک کردن چالشی بود که با آن دست و پنجه نرم می کردند چرا که اگر زمان کوک کردن آن فراموش می شد؛ ساعت نیز متوقف می شد. این ویژگی همیشه چند ثانیه اختلاف زمانی و دقت پایین را برای آن ایجاد می کرد.

اما داستان در سال های دهه 60 میلادی توسط شرکت سیکو با یک ساعت مچی مردانه از سری Astron کاملا عوض شد در این زمان با استفاده از موتور کوارتز چیزی وارد دنیای ساعت سازی شد که زندگی میلیون ها نفر را راحت تر کرد و دقتی بی سابقه در اختیار افراد قرار داد؛ این ویژگی در کنار قیمت به صرفه تر کافی بود تا موتورهای کوارتز امروزه سهم زیادی از بازار ساعت را از آن خود کنند.

چرا به این موتور کوارتز می گویند؟

نام این موتور از یک سنگ معدنی کوچک به نام کوارتز گرفته شده است؛ این قطعه کریستالی بسیار ظریف در داخل ساعت قرار می گیرد و وقتی به آن برق باتری می رسد، شروع به لرزش می کند.

این لرزش به طرز باور نکردنی سریع است ( حدود 32,768 بار در ثانیه ). این عدد تصادفی نیست سیستم ساعت سازی به گونه ای طراحی می شود که این لرزش ها را دقیقا 15 بار تقسیم می کند تا لرزش های آن به یک ضربه در هر ثانیه برسد. دقیقا همان چیزی که برای زمان سنجی به آن نیاز داریم.

بنابراین راز داستان کوارتز در همین کریستال کوچک است که مثل یک مترونوم دقیق، به طور متناوب زمان را اندازه می گیرد و عقربه ها را به حرکت در می آورد. دلیل اصلی که عقربه های ساعت کوارتز به صورت تیک تاکی یا پله ای عمل می کنند همین ضربات می باشد.

تفاوت ساعت کوارتز با ساعت های مکانیکی

بسیار از ما ساعت های لوکس یا قدیمی را دیده ایم که عقربه ثانیه شمار آن برخلاف ساعت های کوارتز، به صورت پیوسته و نرم روی اعداد می لغزد، همین ویژگی نشان دهنده مکانیکی بودن ساعت است که دو تفاوت اصلی با ساعت های کوارتز دارد.

منبع انرژی

درون ساعت های مکانیکی یک فنر وجود دارد که با کوک کردن سفت می شود و انرژی آن به تدریج آزاد می شود و چرخ دنده ها را حرکت می دهد. بنابراین اگر ساعت را چند روز بدون کوک کردن نگه داریم می ایستد.

در حالی که ساعت کوارتز مثل یک رادیو عمل می کند باتری کوچکی که درون آن قرار می گیرد با برق رسانی به کریستال تا زمانی که شارژ داشته باشد می توان اطمینان داشت که ساعت کار می کند حتی اگر برای یک ماه بدون استفاده روی گوشه ای از میز بماند.

دقت

در ساعت های مکانیکی حتی در بهترین های آن که امروزه با حرکت دست شارژ می شوند ممکن است در روز 5 تا 10 ثانیه جلو یا عقب بروند. اما ساعت کوارتز به دلیل لرزش کریستال، خطای بسیار کمی دارد به طوریکه در ماه فقط 15 ثانیه یا حتی کمتر خطا می کند.

چرا ساعت کوارتز بیشتر سهم بازار را دارد؟

اگر بخواهیم به صورت دقیق بررسی کنیم که چرا 90 درصد ساعت های موجود در بازار و مغازه های ساعت فروشی کوارتز هستند دلایل زیر می توانند گزینه های مناسبی باشند.

راحتی مطلق: نیازی به کوک کردن ندارید. کافیست هر یک یا دو سال یک‌بار باتری آن را عوض کنید و ساعت‌تان همیشه درست کار می‌کند.

دقت بالا: اگر معلم، پزشک، یا کسی هستید که وقت برایتان مهم است و به دنبال ساعت مچی روزمره مردانه یا زنانه هستید، کوارتز بهترین انتخاب است.

مقاومت و جان‌سختی: این ساعت‌ها در برابر ضربه و تکان‌های شدید مقاوم‌ترند. اگر ساعت مکانیکی به درخت بخورد ممکن است خراب شود، اما ساعت کوارتز معمولاً فقط یک خطِ کوچک روی عقربه می‌اندازد و کار می‌کند.

قیمت مناسب: چون ساخت آن ساده‌تر است، قیمت ساعت‌های کوارتز بسیار پایین‌تر از ساعت‌های مکانیکی لوکس است. چه به دنبال ساعت مچی مجلسی زنانه یا مردانه باشید یا مدل های ساعت مچی کلاسیک مردانه و زنانه برای استفاده روزمره با پول کم می‌توان ساعتی با کیفیت بالا خرید.

طراحی‌های مدرن و باریک: چون موتور کوارتز جای کمتری می‌گیرد، طراحان می‌توانند ساعت‌هایی بسیار نازک و سبک طراحی کنند که پوشیدن آن‌ها لذت‌بخش‌تر است به خصوص در مدل های ساعت مچی زنانه.

آیا ساعت کوارتز معایبی دارد؟

برای اینکه عادلانه پیش بریم؛ باید به نکاتی اشاره کنیم که ممکن است برای برخی مهم باشد:

تعویض باتری: بله، این بزرگترین ایراد است. باید هر ۱۸ تا ۲۴ ماه باتری را عوض کنید. (خبر خوب: هزینه آن بسیار کم است و ۵ دقیقه در ساعت‌سازی انجام می‌شود).

حرکت عقربه: اگر عاشق حرکت نرم و پیوسته عقربه ثانیه‌ساز هستید (که در ساعت‌های مکانیکی دیده می‌شود)، درساعت های کوارتز معمولی، عقربه با یک حرکت کوچک و تیک‌تاک (پله‌پله) جلو می‌رود. البته مدل‌های پیشرفته‌ای هست که حرکت نرم دارند، اما اکثر ساعت‌ها تیک‌تاک دارند.

عاشقان هنر ساعت‌سازی: برخی افراد عاشق دیدن چرخ‌دنده‌های ظریف و مکانیزم پیچیده ساعت‌های مکانیکی هستند. در ساعت کوارتز، شما فقط یک برد الکترونیکی و باتری می‌بینید و ممکن است آن حس “جادوی مکانیکی” را نداشته باشد.

انواع موتورهای کوارتز که نمی شناختید!

از آن جایی که تکنولوژی پیشرفت های زیادی کرده است همه ی ساعت های کوارتز شبیه به هم نیستند و از انواع مختلفی ساخته می شوند.

کوارتز معمولی: همان ساعت هایی که با باتری معمولی کار می کنند و عقربه ای هستند. این مدل ها رایج ترین و ارزان ترین نوع محسوب می شوند.

کوارتز دیجیتال: در این ساعت ها مثل ساعت های کاسیو به جای عقربه از صفحه نمایشگر دیجیتال استفاده می شود و با نشان دادن عدد ساعت را نمایش می دهند. این مدل ها دقیق ترین نوع کوارتز محسوب می شوند که معمولا در ساعت مچی اسپرت مردانه یا زنانه مخصوص ورزش کردن استفاده می شوند.

کوارتز هوشمند (Hybrid): این مدل ها که ترکیبی از دنیای قدیم و جدید هستند به صورت آنالوگ و عقربه ای تولید می شود اما یک دکمه یا قابلیت دیجیتال هم برای نمایش ویژگی های اضافه دارند.

ساعت های خورشیدی یا سولار: این ساعت ها انقلابی کوچک در صنعت ساعت های کوارتز ایجاد کردند شرکت های مثل سیتیزن و سیکو ساعت هایی طراحی کردند که به جای باتری معمولی، انرژی نور را جذب می کنند که حتی با نور لامپ اتاق شارژ می شوند و از آن جایی که یک باتری داخلی دارند اگر چند سال زیر نور هم نباشند، ماه ها کارایی دارند.

کوارتز هوشمند (Kinetic): این ساعت ها با حرکت دست کار می کنند، عملکرد آن ها به این صورت است که وزنه ای در آن تعبیه می شود که با حرکت دست می چرخد و برق تولید می کند. این مدل نه باتری دارد و نه نیازی به نور، فقط با حرکت افراد کار می کند.

عمر ساعت کوارتز و نکات نگهداری

عمر ساعت کوارتز به موتور آن بستگی دارد اما به طور میانگین بین 20 تا 30 سال و در برخی مدل ها حتی بیشتر کارایی مفید از خود نشان می دهد برای اینکه ساعت کوارتز سال ها سالم بماند و بتوانیم از آن به درستی استفاده کنیم بهتر است نکاتی را رعایت کنیم:

تعویض به موقع باتری: وقتی ساعت کند شد یا عقربه تکان‌هایش نامنظم شد، سریعاً باتری را عوض کنید. نگه داشتن باتری مصرف شده در ساعت، ممکن است باعث نشتی و زنگ‌زدگی قطعات داخلی شود.

پرهیز از حرارت زیاد: ساعت را در ماشین زیر آفتاب یا کنار بخاری رها نکنید. گرما دشمن باتری و قطعات الکترونیکی است.

آب‌بندی را فراموش نکنید: اگر ساعت شما ضد آب است، مطمئن شوید که پیچ‌های آن خوب بسته شده‌اند. هرگز با ساعت ضد آب در وان حمام نروید (بخار آب به درون نفوذ می‌کند و به مدار الکترونیکی آسیب می‌زند).

تکان‌های شدید: اگرچه کوارتز مقاوم است، اما اگر مدام ساعت را به دیوار بکوبید، ممکن است چرخ‌دنده‌های ظریف آن خراب شوند.

برند های معروف و معتبر موتورهای کوارتز

هنگام خرید ساعت به جای توجه به برند کلی آن بهتر است به برند سازنده موتور توجه کنید چرا که قطعات اهمیت بیشتری نسبت به ظاهر و نمای لوکس آن دارند. امروزه چند برند ژاپنی و سوئیسی در تولید موتورهای کوارتز عالی عمل می کنند که در ادامه آن ها را معرفی می کنیم:

میوتا (Miyota): یک برند ژاپنی که موتورهای باکیفیت و مقرون‌به‌صرفه‌ای تولید می‌کند. بسیاری از ساعت‌های معروف دنیا از موتور آن استفاده می‌کنند.

سیکو (Seiko): ژاپنی‌ها در این زمینه پیشرو هستند. موتورهای آن‌ها بسیار دقیق و بادوام هستند.

اتا (ETA): یک برند سوئیسی مشهور که در ساعت‌های لوکس‌تر استفاده می‌شود.

کاسیو (Casio): اگر ساعت ورزشی می‌خواهید، ساعت های جیشاک کاسیو مثل مدل های ساعت کاسیو جی شاک مدل GM-2100-1ADR و مدل GA-B001-1ADR پادشاه کوارتز دیجیتال و هوشمند است.

شاید در آینده تکنولوژی های جدیدتر بیاید اما قطعا تا آن زمان، موتور کوارتز همچنان پادشاه دقت و کارایی در دنیای ساعت ها خواهد بود. پس دفعه بعد که به مچ دستتان نگاه کردید و تیک تاک عقربه را دیدید بدانید که یک جرم کوچک کوارتز دارد آن جا خودنمایی می کند و زمان را با دقت محاسبه می کند. در دکتر واچ ساعت های کوارتز فراوانی وجود دارد که می توانید با ضمانت اصالت و گارانتی های معتبر آن ها را برای همراهی در ماجراجویی های زندگی با خود همراه سازید.